Dierenvriend

Toen mijn kleinzoon 11 was, kreeg hij zijn ratjes. Echte ratjes. Een bruine en een bruin-witte. Daar was heel wat gepalaver voor nodig geweest. Een gifslang viel af alleen al wegens zijn naam, een hond zou op de duur alleen een uitgaansverplichting voor mams worden. Voor een terrarium was het beschikbare budget niet toereikend. Konijnen hadden al eens deel uitgemaakt van het gezin. Bleven over: de ratten.

Hij was er vanaf zijn kleutertijd al van overtuigd dat hij de tweede Freek Vonk zou worden. Dieren in alle vormen en maten hadden zijn belangstelling. Noem een exotisch roofdier en hij vertelde je even een paar bijzonderheden. 'Van de witte neushoorn is nog maar één vrouwtje in leven. Een neushoornspermabank moet de soort redden.' Dat wist hij al toen hij zes was. En oja, de witte neushoorn is niet wit, aldus mijn kleinzoon. Engelsen noemen het een wide mouth rino. We hebben dat woord 'wide' niet helemaal begrepen.

Dieren en voetbal gaan goed samen. Terwijl ik kijk naar zijn voetbalprestaties, roept hij naar me: Kijk daar, Opa, een buizerd! Als hij maar geen voetballer wordt, denk ik dan. Zal ook niet gebeuren.

De ratjes dus. Ze zitten in een ruime kooi en een paar keer per dag worden ze opgepakt. Steeds een voor een en beide even lang. Ze mogen in een draagdoek, of op zijn mouw van zijn trui. Of ze klimmen als een kleine boa rond zijn nek. Hij is graag van de ratten besnuffeld. Zijn vader en moeder en zelfs zijn oudere zus zijn intussen tot op zekere hoogte ook rattofiel.

Ratjes leven gemiddeld twee jaar.

Op een noodlottige dag merkte hij dat. Esma, de tweekleurige, wilde niet eten als anders. Je kent je eigen vee, nietwaar? Ook de gebruikelijke snoepjes - zoals diepgevroren erwtjes - werden demonstratief versmaad. De volgende dag werd de bange tocht naar de dierenarts ondernomen. Die stelde al gauw vast, dat Esma het lot van de meeste ratjes zou ondergaan: sterven aan een buiktumor. De dokter kon alleen een zachte dood aanbieden.

Op zo’n moment voel je pas goed dat je je als jongen aan een zo’n tweekleurig ratje kunt hechten. Een spuitje, en Esma zakte langzaam weg in haar laatste slaap. Nog tien minuten bleef hij bij stervende beestje zitten.

En daar maakte Mams een foto van.
Het uitvergroot detail spreekt voor zich.

Op dinsdag 1 september: eerste college in Nijmegen.
Biologie.

Albert, 25 augustus 2026.