Mozart 39

Ik was een jaar of dertien, veertien toen ik bevriend raakte met een wat oudere jongen die zelfs al een jaar op het seminarie had gezeten. Als jongste in een horecagezin was hij vaak op zichzelf aangewezen. In de grote huiskamer met imposante glasinloodschuifdeuren - die hadden we thuis niet - stonden een boekenkast, een radio en een pianola waarmee hij zich vermaakte.
(Een enkele keer heb ik de pianola mogen bespelen, of beter gezegd: bedienen. Met pedalen als bij een harmonium werd een geperforeerde rol aangedreven, waarmee de toetsen, als door een onzichtbare hand bespeeld, op en neer bewogen werden. Zo kon je met de handen op je rug Chopin of Schumann spelen.)
Als we uit school binnenkwamen, zocht hij steevast een zender met klassieke muziek; een totaal nieuw fenomeen voor me. Niemand in mijn familie had er ooit langer dan twee maten naar geluisterd. Dan ging de radio op de Arbeidsvitaminen. Of onverbiddellijk: Uit! ‘Geen gefiedel en gepingel aan m’n kop.’

Maar in het huis van Bennie klonk het niet als kattengejank. Hij luisterde twee of drie maten en zei dan terloops: 'Ah, Mozart, Nr. 39' of 'Dat lijkt me Beethoven, nr.5'. Ik wist amper wat hij bedoelde maar bleef bij hem zitten luisteren. Tot en met het applaus; dat moest. Want dat was volgens hem nog het allermooiste, het applaus. Hij ging er zelfs wel eens bij stáán om enthousiast mee te klappen. Ik stond er bedremmeld bij.
Toen ik een paar keer aan de afkondiging gemerkt had dat hij de titel van het werk niet zomaar geraden had, maar echt wíst, was ik sprakeloos van bewondering. Hij merkte het niet eens.
Hij heeft ook nooit geweten wat een verrijkende invloed hij op me gehad heeft.

Intussen heb ik veel klassieke muziek gehoord en mijn eigen voorkeuren ontwikkeld, maar telkens als ik midden in een uitvoering val en weet wie de componist is, denk ik aan Bennie, die al jaren geleden gestorven is.

En aan glasinloodschuifdeuren.

Albert, 9 mei 2026.